Chỉ thị 20 – Cú huých trong việc trả lương qua tài khoản

đăng 18:49, 18 thg 10, 2010 bởi Bình Nguyễn Nhật

Đất nước ta đang chủ động và tích cực thực hiện các bước đi thuộc lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế. Trong lĩnh vực ngân hàng, hệ thống ngân hàng Việt Nam cũng đang từng bước tiếp cận và áp dụng ngày càng đầy đủ hơn các chuẩn mực và thông lệ quốc tế. Việc đa dạng hoá các dịch vụ và tiện ích ngân hàng đẩy mạnh quá trình mở cửa, hội nhập và nâng cao năng lực cạnh tranh trong khuôn khổ pháp lý ngày càng được hoàn thiện hơn.

Một trong những mục tiêu mà hệ thống Ngân hàng Việt Nam đặt ra là cố gắng hạn chế sử dụng tiền mặt và phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, nhằm tạo nên một hệ thống thanh toán an toàn và hiệu quả, góp phần thúc đẩy việc thực thi chính sách tiền tệ quốc gia, tăng cường khả năng kiểm soát nền kinh tế của các cơ quan quản lý nhà nước thông qua năng lực kiểm soát các luồng chu chuyển tiền tệ. Để tạo tiền đề và cơ sở pháp lý cho việc phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, ngày 29/12/2006 Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 291/2006/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006 – 2010 và định hướng 2020. Đề án này gồm 15 đề án thành phần, một trong 15 đề án thành phần là Đề án trả lương qua tài khoản.

Ngày 24/8/2007 Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị 20/2007/CT-TTg  về  việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước (Chỉ thị 20). Quá trình triển khai thực hiện Chỉ thị 20 được chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn 1 bắt đầu từ 1/1-31/12/2008 và giai đoạn 2 được thực hiện từ 1/1/2009.

Trong từng giai đoạn triển khai thực hiện Chỉ thị 20, trên cơ sở báo cáo định kỳ của Ngân hàng Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ đã có công văn chỉ đạo và nhắc nhở các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 20.

Đồng thời, để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, trong đó có dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt trong hoạt động ngân hàng, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 961/QĐ-TTg ngày 03/7/2009 về chương trình hành động của Chính phủ về phát triển dịch vụ giai đoạn 2009-2011 trong đó có nội dung hoàn thiện hệ thống chính sách về thuế giao cho Bộ Tài chính thực hiện.

 Được giao là đơn vị đầu mối triển khai thực hiện Chỉ thị 20, ngay từ giai đoạn đầu, NHNN yêu cầu các chi nhánh NHNN các tỉnh, thành phố trực thuộc TW, các đơn vị Vụ, Cục trực thuộc NHNN, các TCCUDVTT phối hợp chặt chẽ với các đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước, các Bộ, ngành liên quan; với UBND tỉnh, thành phố trực thuộc TW, Kho bạc Nhà nước triển khai thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 20.

Sang giai đoạn 2, trên cơ sở kết quả tổng hợp giai đoạn 1, NHNN đã tập trung chỉ đạo ngành ngân hàng triển khai theo hướng chú trọng nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ, gia tăng các tiện ích phát triển thanh toán không dùng tiền mặt với phương châm tích cực nhưng chặt chẽ và thận trọng, chỉ mở rộng ở những nơi mà các TCCUDVTT có khả năng đáp ứng tốt các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật

Thực hiện chỉ đạo của Ngân hàng Trung ương, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố đã tham mưu cho UBND tỉnh chỉ đạo các Sở, ban ngành triển khai thực hiện Chỉ thị 20 trên các địa bàn đạt kết quả tốt và khả quan: tại nhiều địa bàn UBND tỉnh đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn việc thực hiện Chỉ thị 20 tại địa bàn mình cũng như thành lập Ban chỉ đạo trên địa bàn nhằm chỉ đạo một cách quyết liệt quá trình triển khai thực hiện Chỉ thị. Cụ thể đã chỉ đạo UBND các thị xã, quận huyện yêu cầu các đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước đóng trên địa bàn thực hiện trả lương qua tài khoản và tạo điều kiện cho các ngân hàng có địa điểm đặt ATM thuận lợi; chỉ đạo các ngành điện lực, truyền thông ưu tiên cung cấp điện và đường truyền dần dần cũng đã ổn định, chỉ đạo làm tốt công tác an ninh bảo vệ tại các máy ATM.

Trước khi triển khai Chỉ thị 20, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chủ động làm việc với một số Bộ, ngành để phối hợp, thống nhất các biện pháp triển khai thực hiện Chỉ thị 20 đạt chất lượng. Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính (Kho bạc Nhà nước) đã hợp tác chặt chẽ ngay từ trước khi ban hành Chỉ thị cho đến suốt quá trình 2 năm triển khai thực hiện Chỉ thị một cách hiệu quả: Kho bạc Nhà nước đã ban hành các văn bản chỉ đạo các đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước tại một số địa phương triển khai thực hiện. Việc chỉ đạo quyết liệt của Kho bạc Nhà nước đã tác động thiết thực tạo thuận lợi cho quá trình triển khai Chỉ thị 20 suôn sẻ theo đúng các điều kiện cho phép và lộ trình đã quy định.

Triển khai chỉ đạo của NHNN, các TCCUDVTT đã nỗ lực đầu tư mở rộng cơ sở hạ tầng trên toàn quốc. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn trở ngại trong bối cảnh khủng hoảng suy giảm kinh tế nhưng với định hướng mở rộng đầu tư đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ trả lương qua tài khoản, các ngân hàng đã cố gắng đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng khá mạnh mẽ, cụ thể: đến tháng 12/2009 các ngân hàng đã đầu tư lắp đặt 9.731 máy ATM tăng 4.876 máy (tăng gần 100%) so với tháng 12/2007, số máy POS (kể cả EDC) đã đầu tư 34.173 máy tăng 15.702 máy (tăng 85%) so với tháng 12/2007. Số lượng thẻ cũng gia tăng từ hơn 9,1 triệu thẻ cuối năm 2007 lên đến hơn 21 triệu thẻ vào cuối năm 2009 (tăng gấp hơn 2,3 lần).

Trong 2 năm triển khai Chỉ thị 20, số đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước đã trả lương qua tài khoản tăng hơn 6 lần so với cuối năm 2007 (đạt khoảng 42% trong tổng số đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước trên toàn quốc), số người hưởng lương Ngân sách Nhà nước đã thực hiện trả lương qua tài khoản tăng hơn 4 lần so với cuối năm 2007. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, tại 24 địa bàn tỷ lệ số đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước đã thực hiện trả lương qua tài khoản tại thành phố, thị xã đạt trên 90%, có 10 địa bàn tỷ lệ này đạt dưới 50%. Mặc dù, tại các huyện vùng sâu, vùng xa nơi cơ sở hạ tầng cung ứng dịch vụ trả lương qua tài khoản chưa được phát triển nhiều nhưng đã có một số địa bàn tỷ lệ số đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước đã thực hiện trả lương qua tài khoản đạt trên 50%, có 39 địa bàn tỷ lệ này đạt dưới 50%. Đây là một kết quả đáng khích lệ trong việc triển khai thực hiện Chỉ thị 20.

Nhìn chung việc triển khai thực hiện Chỉ thị 20 đã nhận được sự đồng thuận cũng như thống nhất trong chỉ đạo giữa các Bộ, ngành, đơn vị liên quan cùng với sự hưởng ứng của các tầng lớp trong xã hội và nhóm đối tượng hưởng lương từ Ngân sách Nhà nước, cũng như sự nắm bắt nhanh nhạy của các ngân hàng đã tạo nên sự khả thi trong việc thực hiện Chỉ thị 20, qua đó thấy được những lợi ích mang lại từ việc trả lương qua tài khoản, dần dần thay đổi thói quen dùng tiền mặt hình thành thói quen giao dịch qua tài khoản ngân hàng.

 Về mặt xã hội: ý nghĩa đạt được của Chỉ thị 20 là đã và đang thay đổi dần thói quen tâm lý sử dụng tiền mặt trong dân chúng, tiết kiệm một phần chi phí quản lý tiền mặt trong nền kinh tế. Sau một thời gian sử dụng, nhiều cán bộ công nhân viên đã thấy được tiện lợi và lợi ích của việc sử dụng tài khoản cá nhân và thẻ thanh toán, đồng thời thay đổi dần dần thói quen sử dụng tiền mặt.

 Đối với việc thực hiện chính sách của Nhà nước (thực hiện Luật Quản lý thuế): việc thực hiện trả lương qua tài khoản đã góp phần minh bạch hóa một phần thu nhập của cán bộ công chức là tiền đề để triển khai dần các khoản chi khác của đối tượng hưởng lương từ Ngân sách Nhà nước qua tài khoản trong thời gian tới; qua đó cũng tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan quản lý thuế tăng dần việc quản lý nguồn thu thuế từ cá nhân.

 Đối với đơn vị hưởng lương Ngân sách Nhà nước: giúp tiết kiệm được thời gian, nhân lực trong quản lý ngân quỹ và chi trả lương một cách an toàn và hiệu quả.

 Đối với ngân hàng cung ứng dịch vụ  trả lương qua tài khoản: Chỉ thị 20 đã tạo điều kiện cho các ngân hàng được tiếp cận khách hàng nhằm gia tăng thị phần khách hàng, gia tăng số lượng thẻ phát hành nhằm đẩy mạnh các dịch vụ thanh toán thẻ gia tăng, sử dụng vốn nhàn rỗi, phát triển mở rộng sản phẩm dịch vụ nhằm tăng doanh thu, phân tán rủi ro kinh doanh. Công nghệ hiện đại đã cho phép các hình thức thanh toán mới được hình thành và phát triển.

Đối với hệ thống Kho bạc Nhà nước: làm giảm gánh nặng cho toàn hệ thống kho bạc trong việc chi ngân sách bằng tiền mặt cho các đơn vị dự toán ngân sách; giảm bớt chi phí vận chuyển, kiểm đếm, cất giữ tiền mặt.

Chỉ thị 20 là một cú huých quan trọng trong việc thực hiện chi lương qua tài khoản, đây là bước khởi đầu và là tiền đề cho việc mở rộng quản lý các khoản chi ngân sách khác cho cán bộ, công chức qua tài khoản. Không những thế Chỉ thị 20 còn có tác động lan tỏa mạnh tới các đối tượng dân cư khác, hướng người dân tạo ra một thói quen mới, thói quen mở tài khoản và sử dụng dịch vụ thanh toán qua ngân hàng./.

                                                                                                                       NCĐ

Comments