Phát triển thị trường thanh toán không dùng tiền mặt

đăng 00:22, 26 thg 12, 2011 bởi Bình Nguyễn Nhật

Trải qua hơn 20 năm, thị trường thẻ Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận và đồng đều về tất cả các mặt hoạt động phát hành, thanh toán, sử dụng thẻ và phát triển mạng lưới.

Theo số liệu do Hiệp hội thẻ Ngân hàng Việt Nam công bố, dự kiến đến 31-12-2011, tổng số thẻ phát hành toàn hệ thống đạt khoảng 40 triệu thẻ với doanh số các loại thẻ đạt khoảng 32 triệu USD.

Tại cuộc Tọa đàm về thẻ ngân hàng do Hội thẻ Ngân hàng phối hợp Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức ngày 20-12 tại Hà Nội, bà Nguyễn Thu Hà -Phó Tổng Giám đốc Vietcombank, Chủ tịch Hội thẻ Ngân hàng Việt Nam khẳng định : Thẻ ngân hàng đến nay đã trở thành một công cụ thanh toán không dùng tiền mặt tiện ích và quen thuộc đối với một bộ phận người dân Việt Nam.

Phát triển thị trường thanh toán không dùng tiền mặt

Nếu như năm 2006, toàn thị trường mới có khoảng gần 5 triệu thẻ các loại thì đến 30-6-2011, con số đó đã tăng gấp 7 lần, đạt gần 36 triệu thẻ. Tính đến 30-6-2011, tại Việt Nam có 49 ngân hàng phát hành thẻ với hơn 200 thương hiệu thẻ khác nhau.

Cùng với đó, công tác phát triển mạng lưới chấp nhận thẻ, tạo cơ sở kỹ thuật cho hoạt động thanh toán thẻ cũng được các ngân hàng tích cực đầu tư mở rộng. Tính đến cuối tháng 6-2011, toàn thị trường đã có gần 13 nghìn máy ATM và hơn 63 nghìn POS. Tổng doanh số thanh toán thẻ nội địa tại các đơn vị chấp nhận thẻ đạt gần 1.000 tỷ VND. Ước đến ngày 31-12-2011, doanh số thanh toán thẻ quốc tế tại đơn vị chấp nhận thẻ ước đạt 1,5 tỷ USD. Doanh số thanh toán thẻ quốc tế tại ATM đạt 1,2 tỷ USD.

Song song với việc phát triển mạng lưới ATM, POS để phục vụ nhu cầu sử dụng thẻ thanh toán hàng hóa, dịch vụ, các năm gần đây nhiều ngân hàng đã tích cực đầu tư nghiên cứu và triển khai dịch vụ thanh toán thẻ trực tuyến qua internet cho khách hàng. Tính đến nay đã có khoảng 10 ngân hàng cung cấp dịch vụ này.

Đặc biệt, theo bà Dương Hồng Phương-Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN): Với sự chỉ đạo quyết liệt của NHNN trong năm 2010, ba liên minh thẻ Banknetvn-Smartlink-VNBC đã hoàn thành kết nối liên thông hệ thống ATM trên phạm vi toàn quốc. Qua đó, cho phép chủ thẻ của ba liên minh này có thể thực hiện các giao dịch trên hệ thống ATM của nhau. Sự kiện này đã đánh dấu sự kết nối liên thông giữa hệ thống thanh toán thẻ của tất cả các ngân hàng trong nước, tạo ra một mạng lưới thanh toán thẻ rộng khắp.

Phân loại thẻ ngân hàng, bà Nguyễn Hồng Vân, Phó Giám đốc Trung tâm thẻ Vietcombank cho rằng, hiện nay Việt Nam có ba loại thẻ chính: thẻ ghi nợ (chiếm 93% tổng số lượng thẻ của thị trường), thẻ tín dụng và thẻ trả trước.

Thông qua việc sử dụng thẻ ngân hàng, chủ thẻ có thể rút tiền mặt, thanh toán hóa đơn dịch vụ, nạp tiền điện thoại, thanh toán tiền vé máy bay,… Đặc biệt, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và thương mại điện tử, dịch vụ thanh toán thẻ qua internet cũng được các ngân hàng triển khai và được khách hàng đón nhận tích cực.

Tuy nhiên, thị trường thẻ ngân hàng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro trong thanh toán. Theo ông Nguyễn Thanh Hà-Phó Giám đốc Trung tâm thẻ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, gian lận thanh toán thẻ quốc tế tại thị trường Việt Nam tăng vọt trong năm 2011. Tổng giá trị giao dịch gian lận ước tính khoảng một triệu USD trong quý 1-2011 và 1,5 triệu USD trong quý 2-2011, gấp từ ba đến năm lần so cùng kỳ năm 2010.

Ông Hà cũng cảnh báo, ngược với xu hướng chung của thế giới, loại hình gian lận do thẻ giả đang là vấn nạn cần phải được quan tâm giải quyết tại thị trường thẻ Việt Nam trong thời gian gần đây, đặc biệt là trong quý 2-2011. Đặc biệt, các vụ tấn công ATM dưới hình thức ATM skimming trong thời gian vừa qua đã gây thiệt hại lớn cho ngân hàng và chủ thẻ. Theo thống kê của Hội thẻ Việt Nam, từ đầu năm 2011 đến nay tại Việt Nam đã có năm vụ ATM skimming được phát hiện diễn ra ở các ngân hàng khác nhau. Số lượng ATM nghi ngờ bị đánh cắp dữ liệu ước tính vào khoảng 470 thẻ, giá trị tổn thất khoảng 300 triệu đồng .

Theo ông Ngô Minh Loan-Trưởng Phòng Phòng chống tội phạm công nghệ cao, Cục Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (C50) Bộ Công an, trong những năm gần đây, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao trong lĩnh vực thẻ trên thế giới cũng như tại Việt Nam ngày càng tinh vi và phức tạp. Để ngăn chặn loại hình tội phạm này, C50 đã thực hiện nhiều biện pháp phòng, chống. Tuy nhiên, C50 cũng rất cần các tổ chức Hội viên Hội thẻ Ngân hàng và người dân tích cực phối hợp trong việc cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra. Ngân hàng Nhà nước cần có những cơ chế phối hợp tốt với Bộ Công an trong lĩnh vực này.

Về phía các ngân hàng cũng cần tăng cường đầu tư công nghệ, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, an toàn; đẩy mạnh công tác quản lý rủi ro trong hoạt động thanh toán thẻ cũng như thanh toán điện tử, bảo vệ quyền lợi của ngân hàng và của khách hàng, tạo niềm tin đối với các phương tiện thanh toán hiện đại,…

Ngoài những nỗ lực của ngân hàng, an toàn trong sử dụng thẻ cũng phụ thuộc rất nhiều vào ý thức bảo quản và sử dụng của chính chủ thẻ. Các chuyên gia ngân hàng đưa ra khuyến nghị: việc phòng ngừa khỏi nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu thì không có biện pháp nào của ngân hàng có thể hiệu quả hơn chính những chủ thẻ tự bảo vệ mình khi giao dịch, cụ thể: bảo quản thẻ cẩn thận, không để lộ các thông tin về thẻ, che tay khi thực hiện nhập PIN, không sử dụng thẻ giao dịch tại các trang mạng lạ không có uy tín,…

Comments