Điện thoại di động – phương thức thanh toán di động tiềm năng

đăng 04:45, 31 thg 7, 2010 bởi Bình Nguyễn Nhật

1. GIỚI THIỆU

Sự phát triển bùng nổ các yêu cầu thanh toán điện tử, đặc biệt phải kể đến sự góp sức chủ lực của Internet như một kênh thương mại cực kỳ sôi động mà tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết. Người tiêu dùng – trước đây chưa quen với Internet và chỉ sử dụng làm phương tiện thu thập thông tin thì nay đang dần dần đón nhận kênh này cho những quyết định mua hàng và các giao dịch mua bán của mình. Năm 2007, doanh số bán lẻ trực tuyến tại Mỹ đã tăng lên 17 tỷ USD và được dự đoán sẽ còn tăng tới 335 tỷ USD vào năm 2012. Tăng trưởng thương mại trong kênh này được tạo điều kiện bởi những tiến bộ trong công nghệ, các ứng dụng và hạ tầng đáng tin cậy, trải nghiệm tiêu dùng và các lựa chọn thanh toán (cả thương hiệu thanh toán truyền thống lẫn các lựa chọn mới như PayPal) gia tăng.

 

Điện thoại di động (ĐTDĐ) được nhận thấy sẽ là phương tiện thanh toán thế hệ mới – mở ra cơ hội phát triển cho những bên đang và sẽ tham gia.

 

2. CƠ HỘI TỪ THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG

Trước khi bàn đến các cơ hội tiềm năng, chúng ta hãy cùng tìm hiểu từ khái niệm cơ bản “Thương mại di động là gì?” Thương mại di động bao gồm hai hạng mục, ngân hàng di động (mobile banking) và chuyển tiền và thanh toán di động (mobile payments and money transfer). Ngân hàng di động chỉ những vị trí ĐTDĐ được dùng như một kênh truy cập tới các dịch vụ tài chính. Thanh toán di động và chuyển tiền di động để chỉ những nơi ĐTDĐ được dùng như một thiết bị thanh toán để tác động đến việc chuyển giá trị từ một bên sang bên kia.

 

THƯƠNG MẠI DI ĐỘNG

Ngân hàng di động

Thanh toán di động và chuyển tiền

ĐTDĐ được dùng như một kênh truy cập tới các dịch vụ tài chính

ĐTDĐ được dùng như một thiết bị thanh toán để tác động đến việc chuyển giá trị từ một bên sang bên kia.

 

2.1 Ngân hàng di động

Hiện nay, dịch vụ ngân hàng di động đã thu hút sự quan tâm đáng kể của người dùng và các ứng dụng được triển khai rộng khắp nhờ vào số lượng thuê bao ngân hàng di động tăng lên không ngừng – đặc biệt là tại các nước phát triển. Dịch vụ này giúp khách hàng ngân hàng kiểm tra bảng quyết toán, tiền chuyển khoản và nhận các tin nhắn thông báo. Các tin nhắn thông báo được gửi đến khi có những diễn biến nhất định – ví dụ, khi số dư trong tài khoản nằm dưới ngưỡng cho phép (chứng tỏ cần phải chuyển tiền vào để đáp ứng các giao dịch trong tương lai). Ngân hàng di động đem lại những tiện ích đáng kể cho người tiêu dùng – trước đây muốn sử dụng dịch vụ ngân hàng, khách hàng phải gọi điện thoại để kiểm tra số dư tài khoản hoặc thực hiện chuyển khoản, thậm chí bất tiện hơn là phải di chuyển đến chi nhánh ngân hàng hoặc máy ATM để thực hiện thao tác kiểm tra. Ngân hàng di động giảm thiểu sự phiền hà, thủ tục rắc rối cho khách hàng bên cạnh các tính năng cơ bản là di động, bảo mật và các chức năng hỗ trợ như thông báo để khách hàng chủ động hơn. Công nghệ cho các ứng dụng doanh nghiệp vẫn liên tục phát triển và cho thấy viễn cảnh tăng trưởng trong tương lai.

 

2.2 Thanh toán di động và chuyển tiền di động

Điều đáng quan tâm là ĐTDĐ đang được sử dụng vượt ngoài phạm vi ngân hàng di động như thế nào để tác động tới việc chuyển giá trị từ một bên sang bên kia. Ứng dụng này hứa hẹn tạo ra khối lượng giao dịch bùng nổ qua ĐTDĐ, khi đó khối lượng giao dịch khổng lồ có thể chuyển thành các cơ hội kiếm lời kếch xù cho các nhà đầu tư. Sự tăng trưởng trên thị trường này sẽ phụ thuộc vào một vài nhân tố then chốt sau đây: tăng trưởng thuê bao di động, tính năng linh hoạt của thiết bị di động, sự ra đời liên tục của các thiết bị đầu cuối chấp nhận không gặp gỡ trực tiếp, quy mô của phân khúc thu nhập và các vị trí địa lý truy cập được công nghệ di động.

 

Đã có rất nhiều ý tưởng và/hoặc các phát triển trên toàn cầu để thiết lập nền tảng cho việc triển khai ở quy mô lớn và được đón nhận rộng rãi. Có nhiều loại hình thanh toán di động khác nhau tùy theo lý do thực hiện thanh toán. Mỗi loại hình này tồn tại dưới một số hình thức hiện nay, tuy nhiên một vài ý tưởng hấp dẫn hơn (ví dụ: mobile top up) so với các loại hình khác (ví dụ các thanh toán di động vật lý (physical) vốn đòi hỏi phải có thời gian để phát triển. Những loại hình này bao gồm:

Hình 1. Hướng phát triển của thanh toán di động

Thanh toán di động từ xa để chỉ việc mua dịch vụ hoặc hàng hóa số/hữu hình từ xa bằng tin nhắn SMS, trình duyệt giao thức ứng dụng không dây, hoặc năng lực ứng dụng độc quyền của một thiết bị di động. Hệ thống thanh toán di động từ xa của nội dung số thông qua các nhà khai thác di động (chẳng hạn như mua nhạc chuông hoặc nội dung số) cũng đã phát triển ổn định. Các thanh toán di động từ xa hiện cũng đang được dùng để khởi xướng mua hàng hóa hữu hình giao tận nơi (chẳng hạn, đặt mua sách mang đến tận nhà).

 

Mobile Top-Up để chỉ nạp thêm thời gian cho tài khoản di động trả trước bằng thẻ tín dụng/thẻ ghi nợ hoặc tiền mặt trực tiếp tại nơi bán hàng thông qua thẻ cào, điểm giao dịch (Point of Sale) và ki-ốt. Tiềm năng của mobile top up rất hứa hẹn tại các thị trường mà tài khoản di động trả trước chiếm đa số.

 

Chuyển tiền cá nhân (Person-to-Person) chỉ việc chuyển tiền giữa các thuê bao thông qua một thiết bị di động và thường được gọi chung là Chuyển tiền di động. Trước đây, các cá nhân có thể chỉ thanh toán bằng tiền mặt hoặc séc.

 

Các nhà cung cấp dịch vụ chuyển tiền, như Western Union, cho phép thanh toán từ xa từ người tiêu dùng đến người tiêu dùng bằng cách nhận tiền mặt tại một vị trí xác định và nhận các khoản chuyển tiền điện tử tới vị trí người nhận (thường là đại lý liên kết) và thu phí. Chuyển tiền bằng tin nhắn qua di động mang lại nhiều tiện lợi cũng như đảm bảo an toàn cho các cá nhân. Hiện dịch vụ này đã có mặt trên một số thị trường.

 

Thanh toán hóa đơn di động là chỉ việc dùng một thiết bị di động để thực hiện chuyển tiền từ một cá nhân tới một DN nhằm mục đích thanh toán nghĩa vụ hóa đơn. Tại các thị trường đã phát triển, thanh toán hóa đơn qua di động tiện lợi hơn so với các hình thức thanh toán qua Internet đang thịnh hành. Tại các nước đang phát triển, thanh toán hóa đơn qua di động thể hiện một sự thay đổi đáng kể. Tại những thị trường này, người ta vẫn phải đi lại đến nơi mua hàng hóa, dịch vụ để thực hiện các kiểu thanh toán nhất định – chẳng hạn, mang tiền mặt đi mua vé xe buýt. Chính tại các nước này, kênh di động đang hình thành nên hạ tầng ngân hàng.

 

Thanh toán di động vật lý để chỉ việc mua hàng hoặc dịch vụ sử dụng thiết bị di động như là điểm giao dịch thông qua công nghệ thanh toán không gặp gỡ trực tiếp – hay còn gọi là “thanh toán gần gũi”. Thỏa thuận được xây dựng dựa trên các chuẩn dành cho Thông tin liên lạc vùng lân cận, công nghệ chủ yếu là để thúc đẩy sự phát triển của loại hình thanh toán qua di động. Mặc dù đã có những thử nghiệm quan trọng tại nhiều thị trường song người ta không kỳ vọng dịch vụ này được đón nhận rộng rãi trong ngắn hạn do cần phải có thời gian và vốn lớn để có thể triển khai các thiết bị đầu cuối tại điểm giao dịch, thiết bị cầm tay tương thích bán sẵn trên thị trường và thỏa thuận về mô hình kinh doanh cho các bên tham gia bao gồm ngân hàng và nhà khai thác di động.

 

Rõ ràng, sử dụng ĐTDĐ vào thực tiễn thanh toán sẽ mang lại những lợi ích đáng kể cho người tiêu dùng. Việc truy cập tới phương tiện thanh toán qua thiết bị di động sẽ giảm thiểu nhu cầu sử dụng tiền mặt đồng thời mang lại sự tiện nghi, thoải mái hơn cho thuê bao. Tiếp sau đây, chúng ta sẽ tìm hiểu các yêu cầu để phát triển thanh toán di động và chuyển tiền di động.

 

3. SÂN CHƠI DÀNH CHO NHIỀU BÊN

Nhìn chung, các đề xuất thanh toán di động cụ thể đều được khởi xướng từ các tổ chức thuộc hai lĩnh vực độc lập: Thanh toán và viễn thông. Thị trường bao gồm các tổ chức thanh toán (ngân hàng truyền thống, thương hiệu thanh toán và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử, các công ty cung cấp dịch vụ thanh toán phi ngân hàng) và các hãng viễn thông (nhà khai thác di động và nhà cung cấp công nghệ khởi nghiệp) (Hình 2).

 

 

Hình 2

 

Các bên cung cấp dịch vụ thanh toán:

- Các ngân hàng truyền thống cung cấp đa dạng dịch vụ chuyển tiền điện tử (song thường không tập trung vào phân khúc cụ thể nào) nhưng vẫn đang dè dặt trước cam kết về giải pháp công nghệ.

- Các thương hiệu thanh toán tên tuổi có quan hệ vững chắc với các tổ chức tài chính và giới kinh doanh-buôn bán. Hầu hết họ đang tích cực theo đuổi các đề xuất dịch vụ tài chính di động. Tuy nhiên, những thương hiệu này gần như chưa thiết lập quan hệ với các nhà khai thác mạng di động. Mạng lưới thanh toán của họ tương đối trung lập với giao dịch đến qua các ứng dụng không dây hoặc tin nhắn SMS. Mục tiêu chính mà họ quan tâm là trong thế giới di động, các định giá của tổ chức tài chính vẫn được đảm bảo và các yêu cầu bảo mật liên quan đến thẻ thanh toán phải được tuân thủ đầy đủ.

 

- Các công ty cung cấp dịch vụ thanh toán phi ngân hàng chiếm thị phần lớn nhất trong thị trường ngách (đặc biệt là phương tiện chuyển tiền từ cá nhân tới cá nhân). Họ là điển hình của việc không ngừng cải tiến sản phẩm, khả năng định giá cho các dịch vụ và lợi thế vững chắc của người đi đầu, khai phá thị trường. Các công ty này thường bắt tay với các ngân hàng (hoặc tự chuyển thành ngân hàng) để truy cập vào hệ thống thanh toán.

 

Các bên cung cấp dịch vụ và hạ tầng viễn thông – di động

- Các nhà khai thác di động đang thống lĩnh thị trường thanh toán từ xa với những khoản thanh toán rất nhỏ tính trực tiếp vào hóa đơn cước phí của nhà khai thác. Với ưu thế sở hữu cả thiết bị và hệ thống để người tiêu dùng truy cập dữ liệu, một số nhà khai thác di động hưởng lợi nhuận biên lên tới 50% cho các dịch vụ số như nhạc chuông và game. Với khoản sinh lời cao như vậy, đương nhiên nhà khai thác sẽ ra sức bảo vệ “miếng bánh” của mình. Ngay lập tức, họ hiểu rằng các mô hình chia sẻ lợi nhuận mới với các đối tác mới sẽ buộc phải mở rộng phạm vi kinh doanh, không chỉ dừng ở những dịch vụ số hóa và hướng tới phải trở thành vai trò chủ đạo trong chuỗi giá trị thanh toán. Tới nay, các nhà khai thác di động đã tận dụng thành công giải pháp môi trường đóng để kiểm soát truy cập tới các đại lý thanh toán và khoản thanh toán; tuy nhiên, việc ra mắt thành công iPhone đã cho phép truy cập mở (và sự ra đời của Google phone) như một tiên liệu về giải pháp thay thế.

 

- Các nhà cung cấp công nghệ khởi nghiệp tương đối non trẻ rất nhanh nhạy, sẵn sàng chấp nhận rủi ro và mạo hiểm để kiếm lời. Họ thường không bị bó buộc bởi các quy định và giám sát về ngân hàng. Bên cạnh đó, họ lại được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư mạo hiểm để chiếm lĩnh thị phần. Họ không có tên tuổi trên thị trường và không có khả năng cung cấp tất cả các chức năng theo chuỗi giá trị thanh toán nên thường phải hợp tác với các bên khác để triển khai giải pháp tổng thể.

 

- Nhà cung cấp phần cứng có chuyên môn về kỹ thuật, có tên tuổi và mạnh về vốn – họ cung cấp sản phẩm hữu hình (thiết bị cầm tay và công nghệ liên quan) cho thuê bao di động. Họ không có khả năng cung cấp các chức năng theo chuỗi giá trị.

 

4. TỔ CHỨC HỆ THỐNG CHUYỂN TIỀN DI ĐỘNG

Để triển khai thanh toán di động đòi hỏi phải thiết lập một môi trường có sự tham gia của hai ngành di động và thanh toán. Một bên là các hãng di động sở hữu kênh truy cập do người tiêu dùng sử dụng, một bên là nhà cung cấp dịch vụ thanh toán có quan hệ tài chính với người tiêu dùng. Như vậy, cần phải có một Hub chuyển tiền di động để chỉ huy và điều phối luồng giao dịch giữa một tập hợp hỗn tạp nhiều nhà đầu tư khác nhau.

 

Hub chuyển tiền di động này là điểm trung chuyển trung tâm dành cho các giao dịch thẻ của nhiều ngân hàng khác nhau qua máy ATM, dùng để kết nối các mạng di động lại với nhau để thực hiện các giao dịch chuyển tiền từ người này sang người khác qua mạng di động, nội địa và xuyên biên giới, xử lý các kết nối bên dưới giữa các ngân hàng thanh toán với nhau. Hub này tham gia vào luồng giao dịch và là trung tâm để sắp xếp luồng thông tin giữa tổ chức tài chính và nhà khai thác di động, liên kết các số di động với thông tin cần để thực hiện hướng dẫn thanh toán.                              

 

 

Hình 3.

Để điều phối hoạt động thương mại di động, điểm Hub chuyển tiền di động tận dụng các nền tảng công nghệ và quan hệ kinh doanh tồn tại giữa các tổ chức tham gia trong phạm vi hai môi trường độc lập, riêng rẽ. Hạ tầng hiện thời được sử dụng cho cả hai ngành – ĐTDĐ và phương tiện thanh toán truyền thống - nhằm cung cấp cho người tiêu dùng các lựa chọn thanh toán hiện đang có sẵn, bao gồm tin nhắn, thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và các lựa chọn trả trước.

 

Theo Hình 4, Hub chuyển tiền di động sẽ điều khiển giao dịch thanh toán bắt nguồn từ phía người dùng qua ĐTDĐ tại điểm giao dịch hữu hình hoặc trực tuyến qua thiết bị di động. Hub chuyển tiền di động sẽ nhận diện yêu cầu thanh toán và tạo ra hướng dẫn thanh toán được định dạng phù hợp để bắt đầu thực hiện yêu cầu thanh toán dựa trên phương thức thanh toán được chọn.

 

 

Hình 4. Đồng bộ thanh toán

 

Môi trường thương mại di động tận dụng hạ tầng thanh toán hiện thời bao gồm các mạng liên kết nối, khả năng phát hiện và giảm thiểu rủi ro, phát hiện gian lận, quy định giải quyết tranh chấp và giao dịch bồi hoàn. Bên đầu tư thanh toán và bên đầu tư di động sẽ tiếp tục thực hiện chức năng trong phạm vi năng lực cốt lõi của mình. Môi trường cũng cung cấp cho người tiêu dùng và bên kinh doanh - buôn bán nhiều lựa chọn thanh toán quen thuộc nhất với người tiêu dùng hiện nay. Yêu cầu đặt ra là phải có các giao diện và kết nối để vận hành thanh toán di động, tức là các kết nối giữa bên kinh doanh, nhà khai thác di động, tổ chức tài chính và nhu cầu/năng lực để có thể gửi những giao dịch này theo cách thức người tiêu dùng yêu cầu. Trước hết, có nhiều hub chuyển tiền di động có thể vận hành tại một số khu vực trong phạm vi các quốc gia đơn lẻ nhưng sau này có thể sẽ mở rộng ra toàn lãnh thổ và thậm chí lan tỏa ra nhiều khu vực địa lý khác nhau. Trong tương lai, khi thị trường phát triển mạnh mẽ, các hub này có thể hợp nhất khắp các thị trường địa lý – một bước phát triển tương tự như sự phát triển của các mạng thanh toán đa dạng ngày nay.

 

Năng lực đáp ứng như một hub chuyển tiền di động và điều khiển thanh toán di động cần thỏa mãn các yêu cầu sau:

 

- Linh hoạt về phương thức thanh toán cho người tiêu dùng: Đây là yêu cầu then chốt để người tiêu dùng đón nhận dịch vụ và do đó cũng quyết định sự thành công của thanh toán di động nói chung. Vấn đề này cần thỏa mãn hai yêu cầu sau: một là, năng lực cung cấp các chỉ dẫn thanh toán từ mọi kênh (ví dụ như web, IVR, di động v.v.); hai là, năng lực chuyển chỉ dẫn đến mọi mạng thanh toán (chẳng hạn, Visa, MasterCard, STAR, ACH/EFT v.v.). Những năng lực đó sẽ cho phép người tiêu dùng tiến hành các giao dịch theo phương thức họ muốn (di động hoặc lựa chọn khác), cũng như tính cước cho mọi công cụ thanh toán (thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, tài khoản trả trước), tài khoản ngân hàng, tài khoản di động hoặc hóa đơn nhà khai thác).

 

- Tích hợp với hạ tầng thanh toán hiện thời: Khả năng tận dụng các hệ thống thanh toán hiện thời là tiện ích chính của mô hình hợp tác và do đó sẽ đòi hỏi phải tích hợp với hạ tầng thanh toán hiện thời bao gồm các giao diện với tổ chức tài chính và khả năng cung cấp các chức năng thanh toán truyền thống.

 

Những chức năng thanh toán này bao gồm bắt thông tin giao dịch, chứng thực, cấp phép, chuyển tiền, giải quyết tranh chấp/bồi hoàn v.v. Khả năng tích hợp hoàn chỉnh với các mạng/quy hoạch sẵn có như Visa, MasterCard, STAR, ACH/EFT .v.v. sẽ xử lý khối lượng giao dịch đáng kể và giúp nhanh chóng đạt được quy mô.

 

- Quan hệ với nhà khai thác di động: Cần phải thiết lập quan hệ sâu rộng với các nhà khai thác di động và cần có các giao diện kỹ thuật liên kết với những nhà khai thác này. Những giao diện đó bao gồm giao diện nhắn tin để gửi các yêu cầu thanh toán cũng như các giao diện nền tảng tính cước để sử dụng bản kê tính cước của nhà khai thác như tiền tệ, và/hoặc để duyệt các chứng nhận xác thực thuê bao (nhận dạng, hiệu lực của tài khoản di động, v.v.). Việc chuyển thanh toán giữa các cá nhân tới bên kinh doanh phải thực hiện trên mọi mạng, do đó sự tương kết là yêu cầu quyết định. Nếu không có sự tham gia của tất cả các nhà khai thác di động thì ứng dụng của giải pháp thanh toán di động sẽ rất hạn chế.

 

- Độ tin cậy: Hệ thống thanh toán được xây dựng trên cơ sở tin cậy – trong thế giới thực khi một khách hàng tiến hành thanh toán bằng thẻ tín dụng, khách hàng đó kỳ vọng rằng việc thanh toán sẽ được thực hiện gần như tức thì và việc chuyển giá trị diễn ra ngay. Việc điều khiển trong mô hình mới này sẽ bao gồm các xác nhận với người dùng cuối cùng nhằm đảm bảo việc thanh toán của họ đã được thực hiện thành công.

 

- Bảo mật: Lĩnh vực thanh toán cũng có yêu cầu bảo mật riêng. Các cá nhân đều mong muốn việc thanh toán được xử lý trong môi trường an toàn để bảo vệ các thông tin mật khỏi truy cập bất hợp pháp và lừa đảo. Theo lý thuyết, những kẻ lừa đảo thường tấn công vào kết nối yếu nhất trong chuỗi giá trị bảo mật thanh toán điện tử, do đó bất cứ bên mới nào tham gia “cuộc chơi” này đều phải đảm bảo thiết lập có hàng rào bảo vệ chắc chắn nhằm duy trì sự toàn vẹn tổng thể của giải pháp.

 

Những tổ chức nào đã xây dựng được mối quan hệ tin cậy với nhiều bên tham gia ngay trong lĩnh vực hoạt động hiện thời của mình có thể phù hợp với vai trò “nhạc trưởng” trong hệ sinh thái thương mại di động. Trong nhiều trường hợp, những tổ chức này đang tích cực đánh giá các cơ hội di động. Chẳng hạn:

 

Nhà cung cấp hạ tầng tài chính di động như Paybox, Utiba và Fandamo tạo điều kiện thanh toán giữa các ví tiền di động với nhau. Việc mua lại Paybox của Sybase Inc. (paybox sẽ được tích hợp vào Sybase 365, một công ty con 100% vốn của công ty này) sẽ nhân đôi các ứng dụng chuyển tiền và quan hệ với các nhà khai thác toàn cầu.

 

Các thương hiệu thanh toán như MasterCard và Visa có thể tận dụng các quan hệ của họ cũng như vai trò điểm trung chuyển trung tâm để cung cấp các dịch vụ tương tự liên kết cả hai ngành với nhau.

 

Nhà cung cấp thanh toán điện tử, như First Data, có thể tận dụng mạng lưới quan hệ với giới kinh doanh buôn bán và các kết nối vào hệ thống thanh toán thẻ ngân hàng hiện thời; nhiều nhà cung cấp thanh toán điện tử hiện đang đầu tư vào lĩnh vực di động

 

Mạng lưới ATM và các nhà cung cấp thanh toán điện tử, như Monetise/Metavante và mạng thanh toán ATM liên ngân hàng New York đã tạo ra những sản phẩm ngân hàng di động sáng tạo trên cơ sở tận dụng các mạng ATM và công nghệ ngân hàng/thanh toán. Các mạng này và tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử đang nỗ lực phát triển các sản phẩm thanh toán cá nhân qua di động.

 

Các hãng công nghệ bên thứ ba, như Firethorn và mFoundry, quan hệ chặt chẽ với nhà khai thác di động và nhà sản xuất thiết bị cầm tay, sự hợp tác này là để tải trước (preload) các ứng dụng ngay trên thiết bị cầm tay của người dùng. Các hãng như Bango sở hữu các hệ thống cho phép họ tính hóa đơn mua hàng vào bản kê cước hàng tháng của khách hàng (thường dành cho các hàng hóa số như nhạc chuông và game).

 

Các công ty thanh toán như The Clearing House hoặc NACHA tại Mỹ, duy trì các mạng để thanh toán từ tài khoản ngân hàng mà có thể tận dụng được.

 

Rõ ràng, cơ hội làm “nhạc trưởng” và trở thành Hub chuyển tiền di động nhằm hiện thực hóa thương mại di động rất đáng để nắm lấy. Tuy nhiên, có nhiều “người chơi” xứng đáng ứng cử vào vị trí này căn cứ vào tầm quan hệ, tài sản có thể mở rộng, các ứng dụng công nghệ, và dám theo đuổi cơ hội mới nổi lên này.

 

5. KẾT LUẬN

Tương tự như sự bùng nổ của Internet, ĐTDĐ nổi lên như một phương tiện thanh toán của tương lai sẽ là bước phát triển kế tiếp trong lĩnh vực thanh toán miễn là thiết lập được mô hình vận hành kinh doanh, hợp tác làm ăn lành mạnh giữa các bên và định giá thuyết phục. Tiềm năng sử dụng điện thoại di động để thực hiện thanh toán có thể làm thay đổi vĩnh viễn cách thức người tiêu dùng tiếp cận thương mại, đặc biệt là tại các nước kém phát triển nơi ứng dụng của ĐTDĐ đem lại tiện ích đáng kể so với các lựa chọn thanh toán hiện thời.

 

Tài liệu tham khảo

[1]. www.edgardunn.com.

[2]. 1 “US eCommerce Forecast: 2008 to 2012”, Forrester, 1/18/08

Comments